6 faktów o kubizmie, które musisz znać

Dziś kubizm jest powszechnie uznawany za innowacyjny i intelektualnie inspirujący kierunek w sztuce. Podziwiamy dzieła kubistyczne za ich wyjątkowość i piękno. Jednak fakty dotyczące kubizmu przedstawiają inną historię początków tego kierunku. Narodziny kubizmu były burzliwe. Krytycy początkowo wyśmiewali ten styl, a wielu przedstawicieli publiczności uważało obrazy kubistyczne za odpychające. Oto sześć faktów dotyczących kubizmu, które pomogą wyjaśnić naturę i początki tego niezrozumianego stylu, który stał się jednym z najbardziej wpływowych kierunków w sztuce abstrakcyjnej.

1. Kubizm został wynaleziony przez Pabla Picassa

Obraz Picassa Les Demoiselles d'Avignon, namalowany w 1907 roku, uznaje się za najważniejsze dzieło „prot وال-kubistyczne”. Obraz łączył trzy elementy, które stały się podstawą podejścia kubistycznego: płaskość, geometryczną redukcję i wielość perspektyw. Płaskość osiągnięto dzięki brakowi cieniowania, zbliżając tło i pierwszy plan bez przyznawania któremukolwiek z nich pierwszeństwa. Zastosowanie geometrycznych kształtów uprościło formy, redukując wizualny zasób środków przedstawianego tematu. Wykorzystanie wielu perspektyw ukazywało przedstawiane obiekty z kilku jednoczesnych punktów widzenia.

Pablo Picasso - Les Demoiselles d'Avignon, 1907,243.9 cm × 233.7 cm (96 in × 92 in), Museum of Modern Art

2. Picasso inspirował się Seuratem i Cézanne’em

W 1884 roku Georges Seurat stworzył styl malarski zwany chromoluminaryzmem (znany również jako dywizjonizm), polegający na komponowaniu obrazu wyłącznie z maleńkich kropek lub plam koloru, aby osiągnąć maksymalną świetlistość. Był to początek prób uzyskania bardziej realistycznej rzeczywistości za pomocą abstrakcji. W 1906 roku zmarł Paul Cézanne, a Picasso ponownie zwrócił uwagę na jego późne dzieła, szczególnie dostrzegając w nich doskonałą realizację płaskości postimpresjonistycznej. Przez stulecia malarze wykorzystywali perspektywę, aby osiągnąć głębię i nadać obrazom trójwymiarowy charakter. Cézanne w pełni zaakceptował dwuwymiarową naturę malarstwa, porzucając głębię, by zwrócić uwagę na powierzchnię i podkreślić zasadniczą różnicę między obrazami a rzeczywistością.

3. Kubizm uznaje się za pierwszy kierunek sztuki abstrakcyjnej

Choć Seurat, Cézanne i wielu innych artystów zmierzało ku abstrakcji od końca XIX wieku, kubizm uznaje się za pierwszy kierunek, którego celem były jawne próby abstrahowania tematyki obrazów. Kubizm był określoną, naukową metodą obejmującą ograniczoną paletę barw, formy zredukowane do geometrycznych kształtów, ograniczone cieniowanie spłaszczające powierzchnię oraz przedstawianie tematu z wielu jednoczesnych perspektyw. Rezultaty były celowo i nieuchronnie abstrakcyjne. Ta pewna siebie, zamierzona modyfikacja informacji wizualnych wpłynęła na wszystkie późniejsze kierunki sztuki abstrakcyjnej.

Fernand Leger - Akt w pracowni, 1912-13, olej na płótnie jutowym, 128.6 x 95.9 cm, Solomon R. Guggenheim Museum, Nowy Jork

4. Kubizm jest w rzeczywistości formą realizmu

Paradoks kubizmu polega na tym, że celem jego abstrakcyjnego podejścia jest osiągnięcie silniejszego poczucia rzeczywistości. Przypomnijmy sobie próbę Seurata uzyskania większej świetlistości nie przez wstępne mieszanie barw, lecz przez tworzenie wrażenia jednolitych kolorów za pomocą małych kropek i plam o różnych barwach. Kubizm podobnie zakładał, że rzeczywistość nie jest postrzegana z jednego punktu obserwacyjnego. Ludzie postrzegają przedmioty, oglądając je z każdej możliwej perspektywy. Łączymy te perspektywy ze wspomnieniami tego, jak przedmioty wyglądają o różnych porach dnia i w różnym oświetleniu, zarówno gdy stoimy w miejscu, jak i gdy się poruszamy. Nasze umysły łączą następnie te punkty widzenia, tworząc reprezentacyjne pojęcia rzeczywistości. Kubizm był próbą osiągnięcia tego samego hiperrealistycznego poczucia życia za pomocą abstrakcji. W pewnym sensie styl ten był czterowymiarowy, ponieważ łączył długość, powierzchnię, objętość i upływ czasu.

Jean Metzinger - Femme au miroir, 1916, olej na płótnie, 92.4 x 65.1 cm, kolekcja prywatna

5. Kubizm początkowo uznawano za skandaliczny

Idea, że malarze nie odwzorowują świata w sposób obiektywny, budziła niepokój wśród krytyków sztuki początku XX wieku. Abstrakcję uznawano za herezję. Francuski krytyk sztuki Louis Vauxcelles obraźliwie określił obrazy Picassa i Georgesa Braque’a jako złożone z „małych sześcianów”. Inny krytyk, Guillaume Apollinaire, zaakceptował jednak ten termin i użył słowa kubizm do opisania twórczości Grupy z Puteaux, czołowych francuskich kubistów, którzy po raz pierwszy wystawili wspólnie publicznie w 1911 roku w Salonie Niezależnych w Paryżu.

Dana Gordon - Endless Painting 1 , 2014, 78 x 59.8 in

6. Na pierwszej publicznej wystawie kubizmu nie było Picassa

Salon Niezależnych z 1911 roku, co ironiczne, nie obejmował Picassa ani Braque’a, dwóch ojców założycieli kubizmu. Uczestniczyło w nim jednak wielu ich współpracowników, w tym Jean Metzinger, Albert Gleizes, Robert Delaunay oraz jedna z nielicznych kobiet kubistek, Marie Laurencin. Ta wpływowa grupa malarzy nazywała siebie Grupą z Puteaux, ponieważ regularnie spotykała się i rozmawiała o sztuce w pracowni Marcela Duchampa i jego dwóch braci, znajdującej się na paryskim przedmieściu Puteaux.

Zdjęcie główne: Georges Braque - Skrzypce i świecznik, 1910, olej na płótnie, 60.96 x 50.17 cm, San Francisco Museum of Modern Art (SFMOMA), © Georges Braque / Artists Rights Society (ARS), Nowy Jork / ADAGP, Paryż
Wszystkie obrazy wykorzystano wyłącznie w celach ilustracyjnych
Autor: Phillip Barcio

Autor: zespół redakcyjny IdeelArt