Jak malować sztukę abstrakcyjną? Zostań mistrzem.

Zanim zaczniemy, upewnijmy się, że wszyscy są we właściwym miejscu. To jest mistrzowski przewodnik po malowaniu sztuki abstrakcyjnej. Pominemy podstawy takie jak techniki pędzla, teoria kolorów, jak naciągać płótno, czym są linie i jak je rysować, a także malowanie postaci ludzkiej/martwej natury/krajobrazu/zwierząt/sceny rodzajowej. Nie poruszymy też kwestii takich jak kim jestem, dlaczego tu jestem, po co tworzyć sztukę, po co cokolwiek robić itd. Powinieneś też mieć już podstawową wiedzę z historii sztuki, powiedzmy od malowideł naskalnych do czasów współczesnych. Dobrze zatem. Jeśli wszyscy czujemy się gotowi, zaczynajmy!

Jak malować sztukę abstrakcyjną – przewodnik w 8 krokach

Krok pierwszy: Miej talent

To może rozczarować niektórych z was. Powszechnym błędem jest przekonanie, że sztuka abstrakcyjna jest tworzona przez artystów, którzy nie potrafią rysować, nie mają wykształcenia akademickiego lub są po prostu niezdarni. To prawda, że wielu niewykształconych i nietalentowanych ludzi angażuje się w działania, które skutkują nałożeniem farby na powierzchnie w sposób prowadzący do nieczytelnych obrazów. Ale choć moglibyśmy nazwać to prawie czymkolwiek innym, jak zabijaniem czasu, hobby, zużywaniem rzeczy z garażu czy odreagowywaniem, to na pewno nie nazwiemy tego „malowaniem sztuki abstrakcyjnej”.

Bycie artystą abstrakcyjnym jest jak bycie prawnikiem czy premierem. To zawód. Wymaga szkolenia. Musisz pracować na pełen etat i być oddany. Abstrakcja nie oznacza amatorstwa. Weźmy pod uwagę kanadyjskiego geometrycznego artystę abstrakcyjnego Johna Monteitha. Uzyskał tytuł licencjata na Ontario College of Art and Design w 1997 roku. Po niemal dekadzie pracy, wystawiania i publikowania wrócił do szkoły, zdobywając tytuł magistra sztuki na Parsons w Nowym Jorku w 2008 roku. Od tego czasu odbył rezydencje w Niemczech i Szwajcarii oraz wykładał i wystawiał na całym świecie. Aby odnieść sukces jako malarz abstrakcyjny, potrzebujesz połączenia wykształcenia, skupienia, wytrwałości i umiejętności; innymi słowy, talentu.

John Monteith - Tableau #3, 2014. 120 x 90 cm

Krok drugi: Działaj z zamiarem

To również może być rozczarowujące, ale tak, nawet obrazy abstrakcyjne powstają z pomysłu. O wiele przyjemniej i modniej jest wyobrażać sobie artystów abstrakcyjnych jako mistyczne istoty, które kanałują kosmiczne siły, których same nie rozumieją, a ich niezrozumiały proces prowadzi ich jak zombie do płótna, przez które przepływają nieprzewidziane moce bez ich kontroli, a powstałe obrazy są otwarte na tak dzikie interpretacje, że wszystkie znaczenia nałożone na nie są potencjalnie prawdziwe.

Jednak nawet krótkie spojrzenie na historię sztuki abstrakcyjnej pokazuje, że jest inaczej. Wczesni abstrakcjoniści, tacy jak Wassily Kandinsky i Pablo Picasso, działali z zamiarem. Z naukową dokładnością rozkładali malarstwo na elementy, izolując takie składniki jak kolor, linia, forma, faktura, jasność, gest, powierzchnia i pociągnięcie pędzla. Z zamiarem szukali sposobów, by użyć tych elementów do wyrażenia czegoś uniwersalnego, tak jak kompozytorzy używają elementów takich jak ton, rytm, metrum i tonacja, by wyrazić abstrakcyjne uniwersalia przez muzykę. Nawet mistyczni malarze abstrakcyjni jak Hilma Klint i surrealistyczni abstrakcjoniści jak Joan Miró zaczynali od koncepcji i tworzyli dzieła oparte na ideach.

Richard Caldicott - Untitled #109, 1999. 35 x 27 cm

Krok trzeci: Bądź istotny

Dziś wielu artystów przechodzi bezpośrednio ze szkoły średniej na studia, potem na studia podyplomowe, a następnie od razu do pracy zawodowej. Jaką sztukę tworzy 25-latek, który nigdy nie pracował na pełen etat, nigdy nie był w pełni odpowiedzialny za opłacanie rachunków, nigdy nie prowadził domu, nie zarządzał pracownikami ani nie musiał radzić sobie z różnymi trudnościami współczesnej walki o przetrwanie?

Aby być profesjonalistą, mieć zamiar w swojej pracy i być istotnym, musisz poznać innych ludzi. Zobaczyć świat. Podróżować. Czytać. Nauczyć się gotować. Pójść na demonstrację. Stanąć za czymś. Zmienić zdanie i stanąć za czymś innym. Poznać, jak wygląda życie pozostałych 7 miliardów ludzi na planecie, którzy mogą zetknąć się z twoją sztuką. Na swoim profesjonalnym CV holenderska malarka abstrakcyjna José Heerkens wymienia edukacyjne podróże do niemal tuzina krajów na czterech kontynentach. Te wyjazdy bezpośrednio wpływają na jej poczucie tożsamości i słownik wizualny, co skutkuje pracami wielowarstwowymi, nowoczesnymi i globalnymi. Zrozum, że sztuka abstrakcyjna nie musi być „o czymś”, ale musi być tworzona przez kogoś, kto jest.

Jessica Snow - Six Color Theorum, 2013. 122 x 122 cm

Krok czwarty: Miej zdanie

Jeśli chcesz być profesjonalnym artystą abstrakcyjnym, w końcu będziesz musiał pokazać komuś swoje prace. Odbiorcy będą zadawać pytania typu: „Czy ten obraz symbolizuje coś innego, czy odnosi się tylko do samego siebie?” albo „Czy ten obraz powstał przez celowe zaciemnienie rozpoznawalnych obiektów, czy był wynikiem intuicyjnych, niereprezentacyjnych gestów?” albo „Dlaczego czerwony? Dlaczego nie niebieski?” itd.

Jako profesjonalny artysta musisz zająć stanowisko w imieniu tego, co tworzysz. Bądź pewny siebie i szczery. Nie ma nic lepszego niż jasność intelektualna. Nie musisz tłumaczyć swojej pracy ani mówić, co znaczy czy o czym jest. Ale odmowa wyjaśnienia swojego zamiaru, odwracanie pytań na widza lub milczenie jest po prostu samolubne i pozostawia innym definiowanie twojej pracy.

Jeremy Annear - Morning Space, 2008. 120 x 160 cm

Krok piąty: Miej kontrolę

Gdy prace Jacksona Pollocka były krytykowane jako chaotyczne, Pollock odpowiadał: „Nie ma chaosu, do diabła.” Sztuka nie jest przypadkowa. Niezamierzone działania nazywamy błędami. Każdy znak na powierzchni obrazu abstrakcyjnego powstaje w wyniku działań i wyborów malarza. Nawet jeśli malarz zdecyduje się wystawić obraz na deszcz, powstałe plamy wodne są wynikiem wyboru.

A jeśli malarz nie jest zadowolony z jakiegoś znaku, może go zetrzeć, przykryć, zmienić lub zniszczyć obraz. To nazywa się redagowaniem. Pracujesz, redagujesz, pracujesz dalej. Po co ukrywać się za kłamstwem o przypadkach w swojej pracy? Abstrakcja to nie chaos. Właśnij każdy znak na każdym obrazie. Jeśli w pracy pojawi się coś, czego świadomie nie planowałeś, zajmij się tym. Zmierz się z nieplanowanym zdarzeniem i zdecyduj, czy je zachować, czy nie. Cokolwiek postanowisz i cokolwiek stanie się z pracą, będzie to wybór.

Greet Helsen - O.T, 2014. 70 x 100 cm

Krok szósty: Bądź otwarty

Może ten krok wydaje się sprzeczny z tym, że pierwsze pięć kroków podkreślało znaczenie działania z zamiarem, koncepcją i kontrolą. Nie mówimy, żeby o tym zapomnieć. Mówimy tylko, żeby się otworzyć. Połącz się ze swoją podświadomością. Gdzieś w twojej psychice jest coś uniwersalnego dla każdego człowieka. Pozwól, by twoje emocje kierowały twoim ciałem. Maluj instynktownie. Umieść swoje uczucia na płótnie. Nawet jeśli to, co malujesz, jest intuicyjne, pierwotne, nieplanowane i wolne, nadal podejmujesz wybory. Nadal redagujesz. I nadal decydujesz, kiedy obraz jest skończony.

Ashlynn Browning - Stacked, 2014. 111 x 101 cm

Krok siódmy: Bądź czysty

Zrób sobie filiżankę herbaty. Spójrz do filiżanki i powiedz na głos: „To jest herbata.” Teraz wlej trochę soku pomarańczowego do herbaty. Spójrz ponownie do filiżanki i zapytaj siebie: „Co to jest?” Współcześni artyści mają dostęp do całej historii sztuki. Mogą badać dowolny styl i dowolną technikę, a także łączyć style i techniki, by odnaleźć swój unikalny głos i zrealizować swoją koncepcyjną wizję. Ale gdy style się mieszają, co z tego zostaje?

Jeśli namalujesz abstrakcyjny monochrom, a potem przykleisz kolaż z gwiazdami reality show, czy to nadal jest abstrakcja? Zawiera elementy abstrakcji, ale czy to to samo? Większość z nas zgodzi się, że jeśli namalujesz stokrotkę na obrazie Rothko z nurtu Color Field, to jak wlewanie soku pomarańczowego do herbaty. Po prostu kończysz pytaniem: „Co to jest?” Nazywanie obrazu abstrakcyjnym ma znaczenie. Aby zachować to znaczenie, kluczowa jest czystość.

Mark Rothko - Cztery dni w czerwieni, 1958. Olej na płótnie. Wymiary: 258,6 × 295,6 cm. Kolekcja Whitney Museum of American Art, Nowy Jork. Zakup dzięki funduszom Friends of the Whitney Museum of American Art, pana i pani Eugene M. Schwartz, pani Samuel A. Seaver i Charlesa Simona. © Kate Rothko Prizel & Christopher Rothko/Artists Rights Society (ARS), Nowy Jork

Krok ósmy: Bądź nowy

Niedawno usłyszeliśmy, jak jeden malarz opisał prace innego jako „obrazy przedstawiające obrazy abstrakcyjne”. Poza humorem tego stwierdzenia, podkreśla to fakt, że jesteśmy beneficjentami ponad wieku sztuki abstrakcyjnej, a wielcy abstrakcyjni malarze XX wieku dokonali tak wiele! Aby dorównać tym wielkim artystom, którzy byli przed nami, dzisiejsi malarze abstrakcyjni muszą znaleźć sposoby na tworzenie dzieł nowych.

Tak, każdy malarz musi zmierzyć się z potrzebą wypełnienia pustej przestrzeni na powierzchni. Spośród wszystkich wymagań, które do tej pory postawiliśmy przed malarzami abstrakcyjnymi, dodatkowe wyzwanie, by wypełnić tę pustą przestrzeń czymś całkowicie nowym, może wydawać się najtrudniejsze. Ale to właśnie zdolność wyrażenia czegoś świeżego i unikalnego jest najważniejsza dla przyszłości abstrakcji.

Jeśli zastosujesz się do pozostałych siedmiu kroków; to znaczy jeśli masz talent, działasz z zamiarem, jesteś istotny, masz zdanie, panujesz nad sobą, jesteś otwarty i dążysz do czystości; nie będziesz mógł być niczym innym niż szczery i wierny sobie. A szczere wyrażanie siebie nie może nie prowadzić do czegoś unikalnego i z definicji nowego.

Zdjęcie wyróżnione: Willem de Kooning - Abstrakcja, 1949 - 1950. Olej i oleorezyna na kartonie. 41 x 49 cm. Museo Nacional Thyssen-Bornemisza, Madryt. © The Willem de Kooning Foundation, New York /VEGAP.
Wszystkie obrazy użyte wyłącznie w celach ilustracyjnych
Autor: Phillip Barcio