Dzisiejsi artyści inspirowani stylem malarstwa kolorowego Rothko

Cisza jest tak trafna.
Mark Rothko

Szukając współczesnych spadkobierców ikonicznego stylu malarstwa barwnych pól Marka Rothki, nie możemy ograniczać się do prac, które wyglądają podobnie do jego dzieł. Musimy również poszukiwać prac opartych na podobnych ideach. Czym innym jest naśladowanie przez współczesnych artystów malarstwa barwnych pól wizualnego stylu Rothki, a czym innym podzielanie jego intencji i skuteczne ich przekazywanie. Skąd jednak wiemy, jakie były intencje Rothki? To proste. Sam nam o nich powiedział.

W 1971 roku miasto Houston w Teksasie stało się właścicielem wyjątkowego dzieła sztuki: Kaplicy Rothki, modernistycznej, ośmiobocznej budowli zawierającej 14 wielkoformatowych obrazów Rothki. W przedsionku udostępniono odwiedzającym święte teksty z kilku religii świata. Mogą oni zabrać książkę do środka albo nie. Rothko uważał budynek i zawarte w nim dzieła za jedno dzieło. Kaplica jest jego najważniejszym osiągnięciem. Wyjaśnia intencję Rothki, zgodnie z którą jego obrazów nie należy postrzegać jako celów samych w sobie, lecz jako środki, za pomocą których widzowie mogą poprzez kolor uzyskać dostęp do większego doświadczenia.

Innymi słowy, Rothko chciał, aby widzowie robili coś więcej niż tylko podziwiali układ kolorów: chciał, by spotkanie z tymi kolorami otwierało przestrzeń dla odczuwania, kontemplacji i pogłębionej świadomości własnego wewnętrznego doświadczenia. Jak sam ujął: „Jeśli poruszają cię tylko relacje między kolorami, mijasz się z sednem”.

Dziesięcioro artystów wymienionych poniżej kontynuuje tę intencję. Pięcioro z nich współpracuje z IdeelArt, a my znamy ich praktykę od podszewki. Pozostała piątka działa poza naszym gronem. Żadne z nich nie naśladuje Rothki. Każdy, posługując się innym medium, traktuje kolor lub światło jako przejście, a nie cel.

Pięciu artystów IdeelArt, których łączy intencja Rothki

Paul Snell

Australijski artysta Paul Snell, który mieszka i pracuje w Launceston na Tasmanii, zaczyna od fotografii miejsca lub przedmiotu, a następnie cyfrowo pozbawia ją wszystkiego, co rozpoznawalne, aż pozostają jedynie pasma koloru, rytm i światło. Gotowe prace to odbitki chromogeniczne na papierze metalicznym, zamontowane na pleksiglasie, które lśnią niczym malowane powierzchnie. Snell jasno określa swój cel: zanurzyć widza w kolorze, rytmie i przestrzeni, „tworząc zmysłowe doświadczenie wewnętrznej kontemplacji i transcendencji”. Spośród wszystkich artystów, z którymi współpracujemy, jego słowa są najbliższe słowom samego Rothki.

Odkryj twórczość Paula Snella

Anne Katrine Senstad

Norweska artystka Anne Katrine Senstad, działająca między Nowym Jorkiem a Oslo, tworzy w obszarach fotografii, wideo, neonu i immersyjnych instalacji. Jej seria Color Kinesthesia, pokazana w Freight + Volume w Nowym Jorku w 2020 roku, powstała w dialogu z obrazami Rothki z nurtu Color Field. Tytuł odnosi się do reakcji ciała na przejścia kolorystyczne, które artystka rejestruje, fotografując negatywy kolorowych filmów. Senstad opisuje swoją twórczość jako percepcyjną i poznawczą odpowiedź na światło, dźwięk i kolor, a nie jako odpowiedź duchową. To rozróżnienie czyni z niej fascynującą spadkobierczynię: dociera do otwartej, wewnętrznej przestrzeni Rothki poprzez percepcję, a nie wiarę. Wystawiała również razem z Jamesem Turrellem na wystawie sztuki światła Through The Spectrum w galerii Athr w Dżuddzie.

Senstad wystąpiła również w serialu telewizyjnym Immersive World, w odcinku poświęconym rzeźbie światła, który przedstawiał jej praktykę obok twórczości Anthony'ego McCalla i Dana Flavina. Ten kontekst rozwija główną ideę artykułu: kolor nie musi pozostawać na malowanej powierzchni, aby stać się immersyjnym doświadczeniem.

Odkryj twórczość Anne Katrine Senstad

Yari Ostovany

Urodzony w Iranie amerykański malarz Yari Ostovany, mieszkający i pracujący w San Francisco, buduje bogato nawarstwione pola koloru w długim procesie nakładania, wypłukiwania, zeskrobywania i rozpuszczania pigmentu. Każdy obraz zaczyna od tego, co nazywa gestualnym wybuchem: kaligraficznych znaków, które następnie rozciera i rozcieńcza, aż połączą się z warstwami znajdującymi się pod nimi. Jego praktyka zakorzeniona jest w ekspresjonizmie abstrakcyjnym i malarstwie Color Field, a także w kilku mistycznych tradycjach Wschodu i Zachodu. Tytuły takie jak Numinous, Missa in Angustiis (msza na niespokojne czasy) czy Conference of the Birds wyrażają tę intencję wprost. To obrazy, w które należy wejść, a nie tylko na nie patrzeć.

Odkryj twórczość Yari Ostovany

Arvid Boecker

Niemiecki malarz Arvid Boecker pracuje w Heidelbergu. Każdy obraz zaczyna od kompozycji naszkicowanej ołówkiem, a następnie buduje powierzchnię powolnymi warstwami koloru, które częściowo usuwa raklami sitodrukowymi, pozostawiając widoczne ślady tej erozji. Nazywa powstały efekt „archeologią koloru”. Podobnie jak zasłonięte prostokąty Rothki, warstwy Boeckera nagradzają uważne, powolne patrzenie. Im dłużej pozostaje się przy powierzchni, tym dalej wzrok wnika w głąb, przez kolor i światło, ku cichemu uświadomieniu sobie upływu czasu. Przeczytaj naszą rozmowę z nim: Poważnie i niepoważnie: Arvid Boecker w 14 pytaniach.

Odkryj twórczość Arvida Boeckera

Kim Uchiyama

Nowojorska malarka Kim Uchiyama wykorzystuje kolor do budowania światła i formy oraz otwierania metafizycznego potencjału przestrzeni malarskiej. Studiowała u malarza Nicolasa Carone, który sam był uczniem Hansa Hofmanna, i podziela ich nacisk na kolor jako architekturę obrazu. Zanim rozpocznie pracę, czeka, aż „zobaczy” pierwszy kolor na pustej powierzchni, a następnie buduje siatkę barwnych kształtów, częściowo kryjących, częściowo przezroczystych. Często inspirując się światłem konkretnego miejsca, wykorzystuje kolor, aby przekazać jego emocjonalną istotę, a nie wygląd. To przejście od tego, co widziane, do tego, co odczuwane, jest dokładnie tym, do czego dążył Rothko.

Odkryj twórczość Kim Uchiyama

Pięciu artystów spoza naszego grona

Sean Scully

Urodzony w Dublinie w 1945 roku Sean Scully jest jednym z najbardziej wpływowych współczesnych malarzy abstrakcyjnych i artystą najczęściej porównywanym do Rothki. To porównanie jest uzasadnione: w 1999 roku, rok po rozpoczęciu cyklu Wall of Light, napisał esej zatytułowany Rothko: Bodies of Light. Scully opisywał swoje zadanie jako ponowne połączenie abstrakcji z rzeczywistym światem, tak aby ludzie mogli bezpośrednio odczuwać obraz abstrakcyjny. Podkreśla też swoją odmienność: jak mówił, w przeciwieństwie do Rothki nie jest bierny. Jego nakładane na siebie cegiełki koloru są konstruowane, wyważone i fizyczne. W 2026 roku w galerii Thaddaeus Ropac w Salzburgu otwarto jego wystawę To Feel, a pełny cykl Stack zaprezentowano w Château La Coste w Prowansji.

Sean Scully - Wall of Light Peru - 2000 - Permanent collection of the North Carolina Museum of Art

James Turrell

James Turrell, urodzony w Los Angeles w 1943 roku, od sześciu dekad pracuje ze światłem jako takim. Jego Skyspaces, komnaty otwarte na niebo przez otwór w suficie, oraz immersyjne pomieszczenia świetlne sprawiają, że kolor staje się czymś, w czym można się znaleźć. Jego kluczowe stwierdzenie brzmi niczym komentarz do Rothki: „Moja twórczość dotyczy tego, jak widzisz”. Wychowany w rodzinie kwakrów, uczestniczył w cichych spotkaniach, podczas których wierni siedzieli razem, czekając na wewnętrzne światło. W czerwcu 2026 roku w muzeum ARoS Aarhus Art Museum w Danii otwarto jego największy Skyspace, As Seen Below. To jego setny Skyspace.

James Turell - Skeet - 1989 - Fondation Cartier pour l'Art Contemporain

Mary Corse

Mary Corse, urodzona w Berkeley w 1945 roku, jest jedną z niewielu kobiet odgrywających kluczową rolę w kalifornijskim nurcie Light and Space. W 1968 roku odkryła mikrosfery szklane, czyli kulki stosowane w oznakowaniu dróg, i zaczęła mieszać je z farbą. Jej obrazy z cyklu White Light zmieniają się wraz z ruchem widza, ponieważ światło znajduje się w obrazie, a nie jest na nim przedstawione. „Sztuka nie znajduje się na ścianie, lecz w percepcji widza” - powiedziała. Podobnie jak Rothko, umiejscawia dzieło w spotkaniu. Jej pierwsza muzealna wystawa przekrojowa została otwarta w Whitney Museum of American Art w 2018 roku, a w 2019 roku trafiła do LACMA.

Mary Corse w Pace Gallery - 2025

Olafur Eliasson

Urodzony w Kopenhadze w 1967 roku i wychowany między Danią a Islandią, Olafur Eliasson pracuje w dużym studiu w Berlinie. Jego pomieszczenia wypełnione kolorowym światłem, mgłą i odbiciami opierają się na idei, którą nazywa „widzeniem siebie podczas odczuwania”: doświadczaniu czegoś przy jednoczesnej świadomości, że tego doświadczamy. Eliasson przyznaje, że to sformułowanie wiele zawdzięcza artyście nurtu Light and Space, Robertowi Irwinowi, który mówił o postrzeganiu siebie podczas postrzegania. Rothko wymagał od widzów wzmożonej świadomości własnego wewnętrznego doświadczenia; Eliasson uczynił z tej świadomości swój temat. Często umieszcza słowo „your” w tytułach swoich prac, jako gest zaufania wobec odbiorców.

Olafur Eliasson - Z wystawy Reality Machines w Tanya Bonakdar Gallery - 2016

Rachel Garrard

Brytyjska artystka Rachel Garrard, urodzona w Devon w 1984 roku i mieszkająca między Nowym Jorkiem a Meksykiem, samodzielnie uciera pigmenty ze skał i minerałów zebranych podczas podróży, w tym z kryształu kwarcu i popiołu. Opisuje swoją praktykę jako podróż między badaniami naukowymi a praktyką ezoteryczną, a jej kompozycje czerpią z medytacji. Jej obrazy nie przedstawiają niczego i nie mają ustalonego znaczenia. Dążą do doświadczenia wykraczającego poza język, do połączenia świata zewnętrznego i wewnętrznego. W swoim pokoleniu należy do artystów najbliższych przekonaniu Rothki, że obraz jest progiem, a nie przedmiotem.

Poza powierzchnią

Późne obrazy Rothki wymagają czasu i ciszy. Tak samo jak te dziesięć cykli prac, wykonanych z użyciem oleju, akwareli, pigmentu skalnego, negatywów filmowych, szklanych kulek lub samego nieba. Łączy je nie prostokąt ani paleta, lecz wspólne przekonanie: że kolor, jeśli poświęcić mu wystarczająco dużo uwagi, może przywrócić nas samym sobie.

Odkryj więcej kontemplacyjnej abstrakcji w naszej kolekcji minimalistycznych dzieł lub przeczytaj nasz kompletny przewodnik po Marku Rothce.

Francis Berthomier

Wyróżniony obraz: Yari Ostovany - The Third Script 45, 2023 (detal)Wszystkie obrazy służą wyłącznie celom ilustracyjnym