Ekspresjonizm Abstrakcyjny - Wystawa Sztuki w Królewskiej Akademii

Niewiele ruchów sztuki modernistycznej okazało się z czasem tak popularnych i wpływowych jak ekspresjonizm abstrakcyjny. Krytyk sztuki Robert Coates ukuł termin ekspresjonizm abstrakcyjny w 1946 roku, aby opisać surowy, abstrakcyjny, emocjonalny styl, który dostrzegł w twórczości pokolenia nowojorskich artystów dojrzewających po II wojnie światowej. To pokolenie obejmowało między innymi Arshile Gorky’ego, Willema de Kooninga, Jacksona Pollocka, Marka Rothko, Philipa Gustona, Lee Krasner i Joan Mitchell. Dopiero w 1959 roku, trzy lata po śmierci Jacksona Pollocka w wypadku samochodowym, pierwsza duża wystawa sztuki ekspresjonizmu abstrakcyjnego dotarła do Europy, prezentowana w Tate Gallery w Londynie. I od tamtej pory nie było kolejnej. Aż do teraz. 24 września Royal Academy w Londynie otworzyła Ekspresjonizm abstrakcyjny, obszerną wystawę prezentującą oszałamiający wybór dzieł z tego przełomowego pokolenia artystów. IdeelArt miało przyjemność zwiedzać tę monumentalną wystawę podczas jej otwarcia i byliśmy zachwyceni tym, co zobaczyliśmy.

Ikoniczna sztuka ekspresjonizmu abstrakcyjnego

Wystawa rozpoczyna się wyborem wczesnych prac kluczowych członków ekspresjonistów abstrakcyjnych. To przyjemne i fascynujące wprowadzenie jest jeszcze ciekawsze po obejrzeniu reszty ekspozycji, ponieważ oferuje intymny wgląd w ewolucję stylu, którą dostrzegamy w późniejszych dziełach tych artystów. Reszta wystawy rozwija się w swobodny sposób, oferując poszczególne galerie zorganizowane tematycznie. Niektóre poświęcone są pojedynczym artystom, takim jak Arshile Gorky, którego cenione dzieło Woda kwiecistego młyna jest wystawione.

Willem De Kooning - Kobieta II, 1952. Olej, emalia i węgiel na płótnie. 149,9 x 109,3 cm. Museum of Modern Art, Nowy Jork. Dar Blanchette Hooker Rockefeller, 1995. © 2016 The Willem de Kooning Foundation / Artists Rights Society (ARS), Nowy Jork oraz DACS, Londyn 2016. Obraz cyfrowy © 2016 The Museum of Modern Art, Nowy Jork/Scala, Florencja

Markowi Rothko, Willemowi de Kooningowi oraz Clyffordowi Stillowi, trzem ekspresjonistom abstrakcyjnym, których unikalne podejścia estetyczne ukazują niezwykłą rozpiętość ruchu. W jednej z galerii prezentowane są wspólnie prace Barnetta Newmana i Ada Reinhardta. Sposoby, w jakie obaj badali formę i kolor, wyróżniają się na tle wielu ich współczesnych, a jednocześnie oglądane razem ich dzieła wnoszą fascynujący, refleksyjny wymiar do naszego rozumienia ewolucji ruchu.

Działanie i gesty

Największą przestrzeń na wystawie zajmuje Jackson Pollock, co nie dziwi, biorąc pod uwagę, że jednym z jego obrazów na ekspozycji jest Mural. Pollock namalował Mural w 1943 roku na zamówienie Peggy Guggenheim, aby zawisł w jej nowym domu miejskim. To największe płótno, jakie kiedykolwiek stworzył Pollock, i uważane jest za jego najważniejsze dzieło, ponieważ stanowi ukoronowanie jego dojrzałego stylu. Warto przyjść na tę wystawę tylko dla tej galerii, która zawiera także Blue Poles, kolejne przełomowe dzieło Pollocka, namalowane pod koniec jego życia i będące kulminacją jego geniuszu.

Mark Rothko - Nr 15, 1957. Olej na płótnie. 261,6 x 295,9 cm. Kolekcja prywatna, Nowy Jork. © 1998 Kate Rothko Prizel & Christopher Rothko ARS, NY oraz DACS, Londyn

W wielu innych galeriach znajdują się fascynujące wybory dzieł badających różne osobliwości, które pomogły zdefiniować ruch. Z nazwami takimi jak Widzialna ciemność i Przemocowy znak eksplorują różne podejścia wspólne dla artystów ekspresjonizmu abstrakcyjnego, mimo ich indywidualnych stylów. W jednej z takich galerii z przyjemnością znaleźliśmy materiały uzupełniające, takie jak fotografie i rysunki, które wzbogaciły nasze ogólne zrozumienie tych artystów. Szczególnie ekscytujący był rzadki wybór dzieł rzeźbiarza Davida Smitha, wystawionych na dziedzińcu Annenberg. Układ dzieł sugeruje, jak Smith zwykł je układać na swojej posesji w północnym stanie Nowy Jork.

Pełna historia

Oprócz słynnych dzieł prezentowanych na tej wystawie, szczególnie cieszyliśmy się, że RA podjęła wysiłek, by wyjść poza oczekiwania. Gdy ekspresjoniści abstrakcyjni po raz pierwszy wystawiali się w Wielkiej Brytanii, reprezentacja była niepełna. Uprzedzenia z tamtego okresu albo całkowicie wykluczały, albo znacznie umniejszały wkład kobiet i mniejszości w ruch. Na tę obecną wystawę RA naprawiła to zaniedbanie, włączając ważne kobiety ekspresjonistki abstrakcyjne, takie jak Lee Krasner i Joan Mitchell, a także opowiadając historię Janet Sobel, ukraińsko-amerykańskiej malarki, która zapoczątkowała styl malowania kropelkowego, który uczynił sławnym Jackson Pollock.

Lee Krasner - Oko jest pierwszym kołem, 1960. Olej na płótnie. 235,6 x 487,4 cm. Kolekcja prywatna. Za zgodą Robert Miller Gallery, Nowy Jork. © ARS, NY oraz DACS, Londyn 2016

Wystawione jest także oszałamiające dzieło Metropolitan Crowd, autorstwa urodzonego na Harlemie afroamerykańskiego malarza Normana Lewisa. W 1955 roku New York Herald-Tribune określił inny obraz Lewisa jako jedno z „najważniejszych wydarzeń” tamtego roku w dziedzinie sztuki. Mimo uznania krytyków i unikalnych, mistrzowskich osiągnięć estetycznych, Lewis nigdy nie zdobył takiego samego uznania publicznego ani sukcesu komercyjnego jak jego biali współcześni. To potężne i znaczące, a zarazem spóźnione, że ci artyści, zwłaszcza Norman Lewis i Janet Sobel, zostali włączeni do tego grona twórców.

Ekspresjonizm abstrakcyjny jest prezentowany w Royal Academy w Londynie do 2 stycznia 2017 roku.

Zdjęcie główne: Arshile Gorky - Woda kwiecistego młyna, 1944. Olej na płótnie. 107,3 x 123,8 cm. The Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork. © ARS, NY oraz DACS, Londyn 2016. Obraz cyfrowy © 2016. The Metropolitan Museum of Art/Art Resource/Scala, Florencja
Autor: Phillip Barcio