Artyści ekspresjonizmu abstrakcyjnego, których musisz znać

Abstrakcyjny ekspresjonizm zajmuje szczególne miejsce na liście ikonicznych amerykańskich innowacji kulturowych, obok jazzu, gitary elektrycznej i telewizji. Wielu współczesnych artystów nadal bada jego tendencje i tradycje, ale to pierwsze pokolenie malarzy abstrakcyjnego ekspresjonizmu naprawdę zdefiniowało tę wyjątkową estetyczną propozycję. Nawet dziś, ponad pół wieku później, nie ma zgody co do tego, kto dokładnie należy do tego pierwszego pokolenia. Oprócz artystów, o których zwykle mówimy, wielu innych działało w tym samym obszarze idei i technik, ale nigdy nie zostało docenionych lub zostało zapomnianych przez historię. Choć żadna lista nazwisk nigdy nie będzie w pełni adekwatna, oto nasze wybory pierwszopokoleniowych artystów abstrakcyjnego ekspresjonizmu, których musisz znać:

Clyfford Still

Przez lata Clyfford Still był praktycznie nieznany w porównaniu ze swoimi współczesnymi, mimo że powszechnie uważano go za najbardziej utalentowanego członka grupy. Jego odmowa pozwolenia na marginalizowanie swoich dzieł przez niskiej jakości wystawy spowodowała, że jego reputacja osłabła, nawet gdy jego osiągnięcia artystyczne rozkwitały. Kiedy zmarł w 1980 roku, zachował ponad 95% swojego dorobku. W 2011 roku, zgodnie z żądaniami jego spadkobierców, miasto w końcu wybudowało dedykowane muzeum dla jego twórczości. Muzeum Clyfforda Stilla w Denver w stanie Kolorado posiada ponad 3000 dzieł stworzonych przez Stilla w latach 1920–1980, z których większość nigdy wcześniej nie była wystawiana.

Clyfford Still - PH-129, 1949. Olej na płótnie, 53 x 44 1/2 cala (134,6 x 113 cm). Muzeum Clyfforda Stilla, Denver, CO. © Miasto i hrabstwo Denver / ARS, NY

Jackson Pollock

Chociaż nie był pierwszym, który ich używał, Jackson Pollock jest uznawany za artystę, który najskuteczniej włączył techniki malarskie takie jak kapanie, wylewanie i rozpryskiwanie farby do swojej twórczości. Styl, który rozwinął Pollock, polegał na tym, że rzadko, jeśli w ogóle, dotykał bezpośrednio płótna. Zamiast tego trzymał narzędzia malarskie nad powierzchnią i używał ciała do tworzenia aktywnych, gestualnych ruchów, które powodowały, że farba była nanoszona na powierzchnię w luźno kontrolowany, niepowstrzymany sposób.

Jackson Pollock - Numer 1 (Lawendowa mgła), 1950. Olej, emalia i aluminium na płótnie. Fundusz Ailsy Mellon Bruce. 1976.37.1. © 2019 Fundacja Pollock-Krasner / Artists Rights Society (ARS), Nowy Jork

Janet Sobel

Janet Sobel wywarła wpływ zarówno na Jacksona Pollocka, jak i krytyka sztuki Clementa Greenberga. Oboje zobaczyli jej obrazy, gdy Peggy Guggenheim wystawiła je w 1944 roku w swojej galerii Art of This Century w Nowym Jorku. Greenberg nazwał jej prace pierwszymi wszechobecnymi obrazami, jakie kiedykolwiek widział. Sobel była pionierką ikonicznej techniki kapania, którą Pollock uczynił sławną.

Janet Sobel - Bez tytułu, 1946. © Janet Sobel

Willem de Kooning

Willem de Kooning miał ogromny wpływ na abstrakcyjny ekspresjonizm, nie tylko ze względu na swoją sztukę, ale także dlatego, że był społecznie i intelektualnie zaangażowany w wielu innych artystów. Miał ogromny apetyt na rozmowy i naukę. On i Franz Kline prowadzili cotygodniowy klub artystyczny, gdzie twórcy spotykali się, pili kawę i dyskutowali o sztuce. De Kooning powiedział kiedyś: „Klub pojawił się w samą porę. To było tak ważne, spotykać się, dyskutować, myśleć.” Każdy ważny artysta tamtych czasów w pewnym momencie pojawił się w klubie.

Willem de Kooning - Wykopaliska, 1950. Olej na płótnie. 205,7 × 254,6 cm (81 × 100 1/4 cala), bez ramy. Fundusz nagrody zakupu pana i pani Franka G. Logana; ograniczone darowizny Edgara J. Kaufmanna Jr. oraz pana i pani Noaha Goldowsky. 1952.1. Kolekcja Instytutu Sztuki w Chicago. © 2018 Fundacja Willema de Kooninga / Artists Rights Society (ARS), Nowy Jork

Robert Motherwell

Najmłodszy, a być może najlepiej wykształcony przedstawiciel pierwszego pokolenia abstrakcyjnego ekspresjonizmu, Robert Motherwell często pełnił rolę intelektualnego głosu grupy. Był biegłym pisarzem i mówcą oraz posiadał głęboką wiedzę z historii sztuki. Jego charakterystyczny styl estetyczny wyróżniał jego twórczość na tle innych.

Robert Motherwell - O piątej po południu, 1950. 36 3/4 × 48 1/2 cala. 93,3 × 123,2 cm. Muzeum de Young, San Francisco

Arshile Gorky

Arshile Gorky był jednym z najbardziej namiętnych i wpływowych głosów wśród abstrakcyjnych ekspresjonistów. Jego niestrudzone wysiłki na rzecz edukacji społeczeństwa na temat abstrakcji uczyniły go czołowym orędownikiem eksperymentów estetycznych. Do czasu swojej śmierci w 1948 roku rozwinął jeden z najbardziej energicznych, żywych i osobliwych głosów w amerykańskim malarstwie.

Arshile Gorky - Liść karczocha jest sową, 1944. 28 x 35 7/8 cala (71,1 x 91,2 cm). Fundusz kolekcji Sidneya i Harriet Janis. © 2019 Majątek Arshile Gorky / Artists Rights Society (ARS), Nowy Jork

Lee Krasner

W trakcie swojej długiej i wybitnej kariery Lee Krasner była nieustannie głosem awangardy. Jej osobisty styl ewoluował wielokrotnie, ponieważ zawsze ceniła indywidualność ponad ruchy czy trendy. Jej podejście do malarstwa pomogło zdefiniować abstrakcyjny ekspresjonizm. Była uczennicą Hansa Hoffmana, regularnie bywała w klubie artystycznym prowadzonym przez Willema de Kooninga, a przez pewien czas była w burzliwym małżeństwie z Jacksonem Pollockiem.

Lee Krasner - Milkweed, 1955. Olej, papier i kolaż na płótnie. 84 × 59 × 1 1/2 cala. 213,4 × 149,9 × 3,8 cm. © 2019 Fundacja Pollock-Krasner / Artists Rights Society (ARS), Nowy Jork

Norman Lewis

Galerie i muzea w dużej mierze ignorowały afroamerykańskiego malarza Normana Lewisa za jego życia. Jego wkład w pierwsze pokolenie abstrakcyjnego ekspresjonizmu jest jednak niezaprzeczalny. Jego niedawna retrospektywa w Pennsylvania Academy of Fine Arts oraz udział w dużej wystawie abstrakcyjnego ekspresjonizmu w Wielkiej Brytanii zaczynają naprawiać jego niefortunne pominięcie przez historię sztuki.

Norman Lewis - Crossing, 1948. © Norman Lewis

Franz Kline

Język wizualny stworzony przez Franza Kline’a jest niepodobny do żadnego z jego współczesnych. Jego techniki i duch, z jakim malował, ucieleśniają filozofię abstrakcyjnego ekspresjonizmu. Używając dużych pędzli i zwykłej farby domowej, Kline wykonywał żywe, fizyczne ruchy, tworząc ogromne, energetyczne kompozycje. Jego linie i formy, jak mówił, były „niezwiązane z żadnym bytem poza ich własnym istnieniem.”

Franz Kline - Obraz nr 2, 1954. Olej na płótnie, 6' 8 1/2" x 8' 11" (204,3 x 271,8 cm). Fundusze pana i pani Josepha H. Hazena oraz pana i pani Francisa F. Rosenbauma. Kolekcja MoMA © 2019 Majątek Franza Kline’a / Artists Rights Society (ARS), Nowy Jork

Bradley Walker Tomlin

Kolejny często pomijany przedstawiciel pierwszego pokolenia abstrakcyjnego ekspresjonizmu, Bradley Walker Tomlin łączył ekspresyjne malarstwo akcji z metodycznym dążeniem do perfekcji. Jego marginalizacja zaczyna być naprawiana dzięki retrospektywie jego prac, dostępnej do 11 grudnia 2016 roku w Samuel Dorsky Museum of Art w Nowym Jorku.

Bradley Walker Tomlin - Numer 20, 1949. Olej na płótnie. 7' 2" x 6' 8 1/4" (218,5 x 203,9 cm). Dar Philipa Johnsona. 58.1952. Kolekcja MoMA

Reszta historii

Na naszej liście nie uwzględniono prekursorów ruchu, takich jak Hans Hofmann, niezbędny wpływ na myślenie i praktykę fizyczną kilku kluczowych członków naszej listy, oraz meksykańskiego malarza Davida Alfaro Siqueirosa, który w 1937 roku prowadził warsztaty w Nowym Jorku, podczas których polecał eksperymentalne techniki malarskie, takie jak rozpryskiwanie i kapanie farby.

Nie uwzględniono także drugiego pokolenia abstrakcyjnych ekspresjonistów, takich jak Joan Mitchell, oraz malarzy, którzy mimo odegrania kluczowych ról w abstrakcyjnym ekspresjonizmie, ostatecznie wywarli jeszcze większy wpływ na późniejsze propozycje abstrakcyjne. Do tej grupy należą Mark Rothko, Helen Frankenthaler, Edward Corbett, Barnett Newman, Ad Reinhardt i Philip Guston. Ci outsiderzy przyczynili się do powstania ruchów takich jak malarstwo pola barwnego, postmalarska abstrakcja, minimalizm i neoekspresjonizm, a współczesna abstrakcja nie byłaby taka sama bez nich.

Zdjęcie główne: Jackson Pollock - Numer 8 (szczegół), 1949. Olej, emalia i farba aluminiowa. 86,6 x 180,9 cm. Muzeum Neubergera, Uniwersytet Stanowy Nowego Jorku, Nowy Jork. © 2019 Fundacja Pollock-Krasner / Artists Rights Society (ARS), Nowy Jork
Wszystkie obrazy użyte wyłącznie w celach ilustracyjnych
Autor: Phillip Barcio